{"id":30,"date":"2023-01-28T18:15:08","date_gmt":"2023-01-28T17:15:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dkarol.site\/?p=30"},"modified":"2023-08-10T13:56:38","modified_gmt":"2023-08-10T11:56:38","slug":"funkcje-jezyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/2023\/01\/28\/funkcje-jezyka\/","title":{"rendered":"Funkcje j\u0119zyka"},"content":{"rendered":"\n
Rodzaj \u015brodka<\/td>Przyk\u0142ad<\/td>Funkcje<\/td><\/tr>
<\/td>Sk\u0142adniowe \u015brodki wyrazu<\/td><\/td><\/tr>

Inwersja<\/strong> (szyk przestawny):
zmiana typowego szyku wyraz\u00f3w <\/td>		Sto uszu ka\u017cdy k\u0105t ma pusty
(A. Bursa, Hamlet)<\/td>		podkre\u015blenie kt\u00f3rego\u015b ze s\u0142\u00f3w;
poetyzacja<\/td><\/tr>
elipsa:<\/strong>
brak jakiego\u015b elementu zdania, np. orzeczenia<\/td>		Chwilami zam\u0119t,
ledwie dysz\u0119,
jestem tylko ssakiem
(M. Bia\u0142oszewski, Klapa)<\/td>		skr\u00f3t poetycki lub stylizacja na mow\u0119 potoczn\u0105<\/td><\/tr>
anakolut:<\/strong>
wypowiedzenie niepoprawne sk\u0142adniowo<\/td>		(…) po ksi\u0119dza plebana; Mo\u017ce \u017ale opatrzono – zaraz po doktora, W apteczne jest (A. Mickiewicz, Pan Tadeusz)<\/td>na\u015bladowanie \u017cywej mowy, np. w emocjach<\/td><\/tr>
powt\u00f3rzenie<\/strong>:
wielokrotne powracanie tych samych wyraz\u00f3w (zda\u0144) w tek\u015bcie
anafora<\/strong>:
powt\u00f3rzenie na pocz\u0105tku kolejnych wers\u00f3w (zda\u0144)
epifora<\/strong>:
powt\u00f3rzenie na ko\u0144cu wers\u00f3w (zda\u0144)
paralelizm sk\u0142adniowy<\/strong>:
powtarzanie tej samej struktury sk\u0142adniowej (typowe np dla pie\u015bni ludowej)<\/td>		Nic to, \u017ce st\u00f3\u0142 zastawiasz hojnie p\u00f3\u0142miskami,
Nic to, \u017ce\u0107 z\u0142oto, srebro le\u017cy gromadami
(D. Nabarowski, Cnota grunt wszystkiemu)

I pami\u0119\u0107 jak bia\u0142a Niagara o tobie jak bia\u0142a Niagara
(J. B. O\u017c\u00f3g, Niagara ca\u0142a m\u0142odo\u015bci)

Szumia\u0142a kalina,
P\u0142aka\u0142a dziewczyna<\/td>		s\u0142u\u017cy uwypukleniu tre\u015bci<\/td><\/tr>
wyliczenie<\/strong><\/td>D\u017awi\u0119k, cie\u0144, dym, wiatr, b\u0142ysk, punkt – \u017cywot ludzki s\u0142ynie.
(D. Nabarowski, kr\u00f3tko\u015b\u0107 \u017cywota)<\/td>
s\u0142u\u017cy uwypukleniu tre\u015bci <\/td><\/tr>
apostrofa<\/strong>:
bezpo\u015bredni, uroczysty zwrot do adresata<\/td>		Litwo! Ojczyzno moja!
(A. Mickiewicz, Pan Tadeusz)<\/td>		wyra\u017cenie postawy emocjonalnej, m\u00f3wi\u0105cego wobec osoby, zjawiska<\/td><\/tr>
pytanie retoryczne:<\/strong>
pytanie bez oczekiwania odpowiedzi<\/td>		\u017ba\u0142o\u015bci! Co mi czyisz?
(J. Kochanowski, Treny)<\/td>		wyra\u017cenie postawy emocjonalnej
<\/td><\/tr>
wykrzyknienie<\/strong><\/td>Biada!…<\/td>wyra\u017cenie postawy emocjonalnej<\/td><\/tr>
antyteza<\/strong>:
zestawienie zda\u0144 przeciwstawnych znaczeniowo<\/td>		Ma granice – niesko\u0144czony.
Wzgardzony – okryty chwa\u0142\u0105
\u015amiertelny – kr\u00f3l nad wiekami!
(F. Karpi\u0144ski, Pie\u015b\u0144 o Narodzeniu Pa\u0144skim)<\/td>		silne oddzia\u0142anie na emocje<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n\n

(wg: M. G\u0142owi\u0144ski, A. Okopie\u0144S\u0142awi\u0144ska, J. S\u0142awi\u0144ski, Zarys teorii literatury, Warszawa 1986)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rodzaj \u015brodka Przyk\u0142ad Funkcje Sk\u0142adniowe \u015brodki wyrazu Inwersja (szyk przestawny):zmiana typowego szyku wyraz\u00f3w Sto uszu ka\u017cdy k\u0105t ma pusty(A. Bursa, Hamlet) podkre\u015blenie kt\u00f3rego\u015b ze s\u0142\u00f3w; poetyzacja elipsa:brak jakiego\u015b elementu zdania, np. orzeczenia Chwilami zam\u0119t,ledwie dysz\u0119,jestem tylko ssakiem(M. Bia\u0142oszewski, Klapa) skr\u00f3t poetycki lub stylizacja na mow\u0119 potoczn\u0105 anakolut: wypowiedzenie niepoprawne sk\u0142adniowo (…) po ksi\u0119dza plebana; Mo\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-30","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pedagogika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions\/69"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dkarol.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}